* ( « قالَ فِرْعَوْنُ وَما رَبُّ الْعالَمِينَ ) * . . . * ( مِنَ الْمَسْجُونِينَ » ) * بعد از آنكه فرعون درباره رسالت موسى ( ع ) سخن گفت و از رسالتش انتقاد كرد و موسى ( ع ) پاسخ او را داد ، ناگزير اشكال را متوجه مرسل و فرستنده او كرد ، كه چه كسى تو را فرستاده ؟ موسى در پاسخ گفت : مرا رب العالمين فرستاده . فرعون دوباره بر مىگردد و از او توضيح مىخواهد كه رب العالمين چيست ؟ كه اين استيضاح تا آخر آيه هفتم ادامه دارد . در اينجا براى اينكه مراد از اين آيات روشن شود ناگزيريم قبلا اصول وثنيت را در نظر داشته باشيم و ببينيم وثنيت اصولا درباره مساله ربوبيت چه مىگويند . هر چند كه در خلال بحثهاى گذشته اين كتاب مكرر به اين معنا اشاره رفت ، ولى اينجا نيز بدان اشاره اى مىشود . وثنيت - مانند اديان توحيد - وجود تمامى موجودات را منتهى به پديد آورنده اى واحد مىداند و كسى را با او در وجوب وجود شريك ندانسته ، وجود او را بزرگتر از آن مىداند كه به احدى تحديد شود ، و عظيمتر از آن مىداند كه فهم و درك بشر بدان احاطه يابد و به همين جهت او را بزرگتر و بشر را كوچكتر از آن مىداند كه عبادت خود را متوجه او سازند ، پس جايز نيست او را عبادت كنند ، چون عبادت نوعى توجه به سوى معبود است و توجه هم نوعى ادراك . و به همين دليل از پرستش خدا و تقرب به درگاه او عدول نموده ، به اشياى ديگرى تقرب جستند ، اشيايى از مخلوقات خدا كه وجودات شريف نورى و يا نارى دارند و خود از نزديكان درگاه خدا و فانى در او هستند ، مانند ملائكه و جن ، و قديسين از بشر كه از لوث و آلايشهاى مادى دور بوده و فانى در لاهوتند و به وسيله همان لاهوت باقىاند كه يك طبقه از آنان پادشاهان بزرگ و يا بعضى از ايشانند ، كه البته قدماى وثنيت ، اين طبقه اخير را معبود مىدانستند كه يكى از ايشان فرعون زمان موسى بوده است . و كوتاه سخن اينكه : وثنيت به منظور پرستش نامبردگان ، براى هر يك بتى ساخته بودند تا آن بتها را بپرستند و معبودهاى نامبرده در ازاى عبادتى كه مىشوند ، صاحبان عبادت را به درگاه خدا نزديك نموده ، برايشان شفاعت كنند ، شفاعت در اينكه خيراتى را كه از آن درگاه مىگيرند بسوى ايشان سرازير كنند و براى جلب اين خيرات ملائكه را مىپرستيدند و يا آنكه شرورى كه از ايشان صادر مىشود به سوى صاحبان عبادت نفرستند و به اين منظور جن را ( كه به زعم ايشان موجوداتى شرور بودند ) مىپرستيدند ، آرى به زعم وثنيت كارها و تدبير